06-04-07

De mormonen, een verhaal apart (4)

De mormonen, een verhaal apart (4)

 

“En, hoe is het leven onder de mormonen?,” is een veelgebruikte openingszin in telefoontjes of e-mails die ik krijg van het thuisfront. Het is een vraag die me wat wrevelig maakt. Dat men aan Dian Fossey vraagt hoe het leven is onder de gorilla’s, oké. Of aan Margaret Mead over haar belevenissen bij de Papoea’s, tot daar. Informeren over de belevenissen onder de mormonen in Utah, is een beetje hetzelfde als vragen hoe het leven is onder de katholieken in Aalter, heimat van Pieter De Crem.

 

Een godsdienst als de andere? Niet helemaal…

 

Nogmaals, mormonen zijn mensen als jij en ik. Als je ze prikt, bloeden ze, als je ze kietelt, lachen ze. Bovendien praten ze tegen een buitenstaander eigenlijk zelden of nooit over hun godsdienst. Ze zijn niet zoals de fanatieke baptisten in de zuidelijke 'Bible Belt', die je met de Bijbel rond de oren meppen als je een wind laat. Hier kom je er met een 'oeps' van af. Ook hun oerconservatisme valt niet meteen op. Zowel hun geloof als hun politieke overtuiging sluimert diep maar vastberaden onder de oppervlakte. Aan de buitenkant zijn het uiterst vriendelijke, opgewekte mensen, op het randje af van het irritante. Ik schrik me nog altijd een bult als een bediende in de supermarkt mij een "How are you doing, Sir” of “Everything alright? Can I help you?” toewerpt (maar dat geldt eigenlijk overal in Amerika; vriendelijk zijn is een arbeidsvoorwaarde).

 

Mormonen zijn ook geen homogene groep. Er zijn aartsconservatieve en progressieve mormonen, tolerante en onverdraagzame mormonen, fanatieke kerkgangers en ‘Jack Mormons’, dikke en dunne mormonen... Kortom, mormonen zijn als katholieken of islamieten. Ze komen in alle maten en gewichten. Bijna. Want het aantal mormonen, dat de strenge geloofregels volgt, overtreft nog altijd ruimschoots dat van de meeste andere godsdiensten.

 

Salt Lake City, waar niet-mormonen thuis zijn

 

Het Mekka van de mormonen is Salt Lake City. Het is de thuisbasis van de twaalf apostelen. Alle belangrijkste mormoonse gebouwen zijn gevestigd rond Temple Square: de Salt Lake Tempel, hoofdzetel van de kerk, het beroemde mormoonse tabernakel, de Assembly Hall.

 

Vreemd genoeg spelen de mormonen er geen thuismatch. De meeste niet-mormonen van Utah hokken namelijk samen in de hoofdstad waar ze dicht tegeneen kunnen schurken en samenspannen tegen de LDS-kliek (Latter Day Saints). De situatie is er een beetje vergelijkbaar met het Voeren van José Happart. Ze hebben de Democraat Rocky Anderson verkozen tot burgemeester van Zoutmeerstad. Anderson is ecologist, voor het homohuwelijk, het recht op abortus, en nam het voortouw in de plaatselijke anti-oorlogsmars daags voor het bezoek van Bush aan Salt Lake City. In zijn toespraak noemde de burgemeester Bush niet alleen “de slechtste president in de geschiedenis van de Verenigde Staten,” maar ook een “oorlogsmisdadiger die moet worden afgezet”.

 

mayor-rocky-anderson

 Rocky Anderson

Anderson mag dan niet de meest liberale burgemeester zijn van de VS, in Utah is hij de baarlijke duivel. De 55-jarige burgervader beweert echter dat hij zich niet langer verkiesbaar zal stellen voor een derde ambtstermijn. Hij wil zich focussen op zijn strijd voor mensenrechten en tegen de opwarming van de aarde. Zijn vertrek zal de politieke temperatuur in Utah in elk geval gevoelig doen dalen.

19:39 Gepost door Jean Lievens in mormonen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: salt lake city, 016, mormonen |  Facebook |

02-04-07

De Mormonen, een verhaal apart (3)

De Mormonen, een verhaal apart (3)

 

Zondag is voor mormonen kerk- en familiedag. Naast de verplichte kerkactiviteiten worden ze geacht de dag zoveel mogelijk door te brengen in gezinsverband. Afgelopen weekend waren er echter geen kerkdiensten. Een collectieve aanval van rationaliteit? Neen, tweemaal per jaar houden de mormonen een algemene conferentie waarop hun hoogste kerkleiders preken en richtlijnen geven. Ze gaan door op weekends waarin de eerste zondag van april en de eerste zondag van oktober vallen.

 

Een conferentie met niets nieuws

 

Omdat niet alle twaalf miljoen mormonen kunnen samenhokken in het Conference Center te Salt Lake City, worden ze verondersteld de sermoenen thuis te volgen: op radio, tv of het internet. De preken worden vertaald in meer dan 40 talen en per satelliet doorgestraald zodat de hele planeet live kan volgen. Over live gesproken, ieder jaar wordt met spanning uitgekeken naar de toespraak van de 96-jarige president van de kerk, Gordon B. Hinckley, die na zijn kankeroperatie van vorig jaar ook ditmaal de draak stak met zijn eigen gezondheid: “Bekwame dokters en verpleegsters houden me op het goede spoor. Sommigen onder u kunnen eerder gaan dan ik.” Of wat vindt u van die: “De wind waait, en ik voel me als het laatste blad aan de boom.” Ik moet toegeven, ik vind Hinckley wel leuk… Hij is vrijwel de enige spreker die de lachers op zijn hand krijgt in een voor de rest oersaaie bedoening. En ik bedoel: OERsaai. Elke preker spreekt alsof hij net uit een diepe coma is ontwaakt. En gezien de gemiddelde leeftijd van de apostels, is dat bij velen trouwens het geval. 

 

GordonHinckley

 

  

Behalve de voltooiing van de restauratie van het tabernakel op Temple Square en het feit dat Hinckley nog altijd in leven is, valt er over de conferentie niet veel te melden. Het voorpagina-artikel van de Daily Herald, de plaatselijke krant van Provo, vat de hoofdboodschap als volgt samen: “Echtgenoten, bemin en koester uw vrouwen. Ze zijn uw kostbaarste bezit (!) Vrouwen, moedigt uw mannen aan en bidt voor hen. Ze hebben alle hulp nodig die ze kunnen krijgen (!!!) en “Ouders, behandelt uw kinderen liefdevol. Ze zijn de komende generatie die uw naam zal eren.” Voor de rest sloofden de sprekers zich eens te meer uit om hun kerk aanvaardbaar te maken voor de buitenwereld.

 

Never on Sunday

 

Wat doen mormonen op andere zondagen? Dan zitten de kerken afgeladen vol. En er zijn veel kerken in Utah. Gisteren, op weg naar de mall, passeerde ik drie kerken op een afstand van 300 meter. Aan de BYU gaan de kerkdiensten door in de auditoria, want de tempels kunnen de 30.000 studenten van de mormoonse universiteit niet slikken. De namiddag is voorbehouden voor familie, verering en dienstverlening. Dus geen sport, theater, cinema of restaurant (in Provo zijn vrijwel alle restaurants dicht op zondag). Eigenlijk is alles wat echt leuk is verboden. Wat mag dan wel? Ik vond een blog van een mormoonse huisvrouw, moeder van tien kinderen (waar haalt ze de tijd???), met meer dan 100 voorstellen. Hier volgt een greep uit de eerste 40:

 

  1. lees kerkmagazines
  2. bereid gebeden voor
  3. bezoek een zieke
  4. ga naar een les in de tempel
  5. Nodig iemand uit die zelf niet kan koken, zoals een bejaarde
  6. Verras iemand in nood met een bezoekje
  7. Maak een lijst op van leden die vervoer nodig hebben naar de kerk en pik hen op.
  8. Vind een unieke manier om minder actieve families bij te staan
  9. Bezoek de tempel samen met een vriend die geen lid is
  10. Bezoek een bejaardentehuis
  11. Praat in de wagen of tijdens het eten over wat je vandaag in de kerk hebt geleerd
  12. Zet kerkelijke tapes of video’s op
  13. Neem ochtendlijke kerkdiensten op video op en bekijk ze later
  14. Lees voor uit religieuze (kinder)boeken
  15. Plaats kinderen per twee samen in een kamer met een boek of een spelletje zodat ze elkaar individueel leren kennen
  16. Op die manier kunnen moeder en vader tijd alleen doorbrengen en bijvoorbeeld een origineel ontbijt klaarstomen voor de kinderen
  17. Organiseer het familiealbum (foto’s, dia’s, videobanden)
  18. Laat oma of opa verhalen vertellen over henzelf of andere familieleden
  19. Decoreer collectebussen voor de kerk en missies
  20. Maak een familiewandeling in de vrije natuur
  21. Maak een ideeënbus met “dingen te doen op zondag”
  22. Oefen een familiaal muziekrecital in
  23. Voer ze op in een bejaardentehuis of kinderhospitaal
  24. Maak schaduwportretten van familieleden of profeten en plak ze in het familiealbum
  25. Leer breien en maak iets voor een vriend

Enfin, de lijst gaat maar door: maak een Bijbelse poppenkast, een Bijbels gedicht, een Bijbelse musical, schrijf bedankbrieven, maak een knipselkrant met je favoriete artikels uit het kerktijdschrift, maak een puzzel van een religieuze beeltenis, een kalender met de verjaardagen van profeten en familieleden, studeer religieuze geschiedenis, plan familieactiviteiten, leer kinderen nieuwe vingerspelletjes (???), organiseer een religieuze quiz, speel hangman (!), maar alleen met religieus geïnspireerde woorden, organiseer elke zondag een “waarom ik van je houd”-sessie voor telkens een ander familielid…

 

Je zou voor minder hopen dat het maandag was. Alleen de laatste (nr. 109) vond ik wel leuk: “Bak koekjes voor een ouder koppel of een minder actieve familie uit je kerkring. Laat ze achter op een mooie schotel voor de deur, bel aan, en ren dan weg.”  

 

Jack Mormons

 

Houden alle mormonen zich aan al die strenge sociale regels? Natuurlijk niet. Maar een vijfde van de mormonen respecteert de “wet der tienden” die zegt dat je een tiende van je inkomen moet afdragen aan de kerk. Maar ook andere kerkelijke verplichtingen worden door alsmaar meer mormonen steeds minder nagekomen. Ze worden ‘Jack Mormons” genoemd. Ze gaan nog maar zelden naar de kerk, nemen niet deel aan kerkelijke sociale activiteiten, drinken koffie en alcohol… Maar gevraagd naar hun godsdienstige overtuiging is, zullen ze wel antwoorden dat ze mormoons zijn. In het tijdperk van cyberspace plaatsen veel mormoonse kinderen vraagtekens bij hun geloof.

Sommigen rebelleren en laten dit zien door hun haren zwart te verven en op te scheren, hun nagels te lakken, zich te hullen in de meest bizarre kleren. Ze lijken op punks, ontsnapt uit de seventies. Het zijn overigens de enige “mormonen” die herkenbaar zijn. Want mormonen zijn als homoseksuelen: je kunt het er niet aan zien. Behalve bij een kleine minderheid.

 

1132777077_gothboy

 

Dus, naarmate de kerk groeit, wordt de spoeling van hardcore mormonen dunner. Op termijn kan je dus verwachten dat de mormoonse kerk hetzelfde lot zal ondergaan als de katholieke kerk in België. Misschien kunnen we daarvoor bidden…

21:14 Gepost door Jean Lievens in mormonen | Permalink | Commentaren (2) | Tags: byu, 012, mormonen, gay, salt lake city, humor, provo |  Facebook |

30-03-07

De Mormonen, een verhaal apart (deel 2)

 

De Mormonen, een verhaal apart (deel 2)

 

De mormoonse kerk is een van de snelst groeiende godsdienstgemeenschappen in de Verenigde Staten. In 1950 telde de “Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen” ruim een miljoen leden, twintig jaar later waren het er drie miljoen, vandaag zijn ze naar schatting al met twaalf miljoen. De helft ervan leeft in de VS. De mormoonse kerk boekt vooral vooruitgang in ontwikkelingslanden. In Latijns-Amerika en op de Filippijnen groeit ze echt als kool. In thuisland Utah wonen 2,5 miljoen mensen, waarvan ongeveer 75% mormonen. De meeste Amerikaanse mormonen wonen dus niet langer in de ‘mormonenstaat’, maar in Californië en de buurtstaten Arizona, Nevada, Wyoming, Idaho en Colorado, maar ook in Canada.

 

Een strikte hiërarchie 

De top van de mormoonse kerk is georganiseerd naar het model van Jezus en zijn apostelen. Sinds 12 maart 1995 is Gordon Hinckley de president van de Kerk van de Heiligen der Laatste Dagen. Hij is de directe opvolger van Joseph Smith, profeet, ziener en onthuller. Dat betekent dat God spreekt door de mond van Hinckley. In tegenstelling tot de katholieke kerk die het moet stellen met een plaatsbekleder van Christus, hebben de mormonen een springlevende profeet. Nu ja, hij is al 96, maar nog altijd bijzonder kwiek voor zijn leeftijd. Tussen haakjes, Utah heeft de gezondste bevolking van de USA. Dat heeft de staat vooral te danken aan de strenge door de kerk opgelegde gezondheidsregels. Zo mogen mormonen geen koffie, thee, alcohol of andere stimulerende middelen gebruiken en tabak is helemaal uit den Boze. De kerk raadt naast lichaamsbeweging het gebruik van veel granen, groeten en fruit aan, en weinig vlees. Het lichaam is nu eenmaal de tempel van de geest. Utah is tot slot veruit de enige plaats ter wereld waar mannen een hogere levensverwachting genieten dan vrouwen. Misschien heeft dat te maken met het baren van veel, heel veel kinderen (en de opvoeding van al die morm(els)oontjes. De kerk verbiedt seks voor het huwelijk. Daarna kan het niet meer op: hoe meer kinderen, hoe beter.

 

Maar dat terzijde. Het grote voordeel van een direct contact met God is dat de kerk nu en dan een grote bocht kan nemen zonder uit de bocht te gaan. Polygamie is een probleem voor aansluiting bij de VS? Niet erg, God verschijnt bij de profeet en het is gedaan met polygamie. Nu, er zijn naar schatting nog altijd enkele tienduizenden mormonen die polygamie bedrijven. Ze behoren niet tot de officiële kerk, maar tot allerhande splintergroepen. Het is op een dergelijk gezin dat de schitterende HBO-serie ‘Big Love’ is gebaseerd. De mormoonse kerk heeft historisch ook de reputatie racistisch te zijn. Tot 1978 konden zwarten er geen deel van uitmaken omdat ze volgens Smith ‘het teken van Kaïn’ droegen. Als vandaag aan Hinckley gevraagd wordt waarom zijn kerk zolang racistisch is geweest, antwoordt hij onbeschroomd ‘I don’t know’. In elk geval kregen zwarten, alweer via een revelatie, in 1978 gelijke rechten. Maar tot vandaag is Utah de staat met het kleinste percentage zwarten van de VS, minder dan één procent.

 

Hincley wordt geflankeerd door twee raadgevers. Samen vormen ze het Presidium, een soort van triumviraat. Eigenlijk heeft Hincley al langer de touwtjes in handen, want zijn twee voorgangers zweefden op het randje van de seniliteit. Onder het Presidium staat de Raad der Twaalf Apostelen. De meesten zijn hoogbejaarde heren, zoals het in sterk hiërarchische organisaties betaamt. Ondanks die strikte machtsstructuur, draait de kerk vrijwel volledig rond onbezoldigde vrijwilligers. Maar aangezien de godsdienst vrijwel het hele sociale leven bepaalt en controleert, kan je moeilijk van vrijwilligheid spreken. Elke mormoons jongetje wordt op zijn twaalfde al tot priester gewijd. Meisjes niet. Vrouwen bekleden immers geen officiële plaats in de kerk, maar spelen eerste viool in het gezin. Ondanks haar traditionele rol van huisvrouw en babymachine, kan de vrouw in Utah al stemmen van 1870.

 

Andere rariteiten 

Wat onderscheidt mormoonse kerk nog van andere religies? Ten eerste is er het systeem van de afdrachten, de ‘wet der tienden’. Elke mormoon wordt geacht een tiende van zijn maandinkomen af te staan aan de kerk. Die telt 12 miljoen leden, dus reken maar uit. De mormoonse kerk baadt in de weelde. De tempels en administratieve gebouwen van de mormonen in Salt Lake City stralen dan ook rijkdom uit. Ze doen denken aan de architectuur in Las Vegas: glitter en kitsch. Een andere overeenkomst met Las Vegas (en Disneyland) zijn de toeristen. Met meer dan vijf miljoen bezoekers per jaar is Temple Square, het hart van het Rijk der Mormonen, een van de toeristische trekpleisters van de Verenigde Staten. Het veeleisende karakter van de mormoonse kerk is ongetwijfeld een belangrijke reden waarom ze in de meer ontwikkelde landen veel moeilijker van de grond komt. Dat naast de complete inhoudelijke prietpraat natuurlijk, maar dat geldt voor alle godsdiensten.

 

Naast het inkomen uit de afdrachten, geschat op twee miljard dollar per jaar, heeft de kerk van de Heiligen der Laatste Dagen een dikke vinger in de pap in heel wat ondernemingen. Mormonen staan overigens bekend als gewiekste zakenlui. Anderzijds ook als reusachtige naïevelingen, waardoor Utah een uitverkoren jachtterrein is voor allerhande sjacheraars. Voorts zijn ze oerconservatief en de trouwste volgelingen van de Republikeinen. Publieke uitgaven voor sociale voorzieningen, wegen, openbaar vervoer… het is aan een mormoon niet besteedt. Die sociale rol is weggelegd voor de kerk. Dat is meteen de belangrijkste reden van haar groei in Latijns-Amerika en andere derdewereldlanden. In het bijzonder alleenstaande vrouwen met kinderen vormen een gemakkelijke prooi. Op de glijbaan van financiële en andere steun rollen ze bijna automatisch de kerk binnen. Voor de financiering van die ontwikkelingshulp en ander sociaal werk sparen de mormonen letterlijk het eten uit hun mond. Iedere eerste zondag van de maand is het vasten geblazen. Het uitgespaarde geld spekt

de mormoonse sociale zekerheidskas.

 

Bekering van levenden en doden 

Als een Bijbelventer aan uw deur belt en het is geen bejaarde getuige van Jehova, dan is het vast een kortgeknipte mormoonse snaak in pak en das. Mormonen zijn immers geboren missionarissen. Letterlijk! Elke jongen wordt geacht op zijn negentiende gedurende twee jaar op eigen kosten (van zijn ouders natuurlijk) en op vrijwillige basis (daar heb je het weer) op missie te vertrekken. Hij mag kiezen naar waar, maar de kerk beslist (en stuurt hem meestal ergens volledig anders). Je vindt Mormoonse zendelingen in alle uithoeken van de wereld. De moeilijkste missielanden bevinden zich in West-Europa. Al dat zendingswerk levert wel een mooie economische troef op: nergens in de VS heeft de bevolking een betere talenkennis dan in Utah. Telefoon- en computermaatschappijen schieten er paddenstoelen uit de grond. Maar denk liefst twee keer na als je in een restaurant of elders zit te grappen over mormonen. De kans dat iemand je begrijpt, is echt reëel…

 

Mormonen zijn misschien nog het best gekend voor hun belangstelling in genealogie. Ze draven niet alleen de aardbol rond om levende mensen te bekeren, maar ook om de gegevens van doden op te snorren om ze te redden voor het hiernamaals. Dat laatste is ongetwijfeld een gemakkelijkere klus en bovendien heeft iedereen er wat aan. Als je op zoek bent naar gegevens van je voorouders, kun je beter naar Salt Lake City trekken dan naar, pakweg, Zoutenaaie. Daar bevindt zich immers de burgerlijke stand van heel de planeet. De stamboomgegevens worden bewaard op microfilms die 200 meter diep in een ondergrondse stapelplaats in een granieten gebergte zijn opgeslagen. Kopieën van die microfilms kunnen geraadpleegd worden in de Family History Library te Salt Lake City. Tegenwoordig stellen de mormonen hun genealogische gegevens ook beschikbaar via het internet, op www.familysearch.org.

 

Toch nog een woordje uitleg over die belangstelling voor het dodenrijk. Mormonen geloven dat er een leven is na de dood. Je moet dan wel tijdens je aardse leven gedoopt worden. Maar wat met al die arme sloebers van voorouders die geboren zijn voor de oprichting van de kerk van Joseph Smith, of die er nooit mee in contact zijn gekomen? Niet eerlijk! Gelukkig kunnen ze retroactief gedoopt worden, maar dan moeten ze wel eerst opgespoord worden. Mormonen reizen dus de wereld rond op zoek naar hun voorvaderen, zodat die in het eeuwige leven kunnen herenigd worden met hun familie. Ze schatten dat er geregistreerde gegevens bestaan van ongeveer 7 miljard mensen. Laten we dus maar hopen dat er in het hiernamaals plaats genoeg is…

00:47 Gepost door Jean Lievens in mormonen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: mormonen, salt lake city, provo, humor, racisme, byu, 004 |  Facebook |

28-03-07

De Mormonen…een verhaal apart

De Mormonen…een verhaal apart

 

Laten we het hier even hebben over de Mormonen. Er bestaan bij ons immers tal van misverstanden over de Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen, zoals de kerk in een hele mondvol wordt genoemd. Of beter: bijna niemand weet er een snars van af. Mormonen? Zijn dat aanhangers van de Moonsekte? Of zijn dat die mannen met grote zwarte hoeden die nog met paard en kar rijden? Ik heb die film gezien, met Harrison Ford… Hoe heet die ook al weer?

 

Het eerste beeld dat inderdaad opkomt bij het woord “Mormonen” is dat van een religieuze sekte. Of bij analfabeten, dat van stoffen die door endocriene klieren via de bloedbaan aan doelcellen of -organen worden afgegeven. Is de Mormoonse kerk een sekte? Ja, in de zin dat elke religie een sekte is. Nee, in de zin dat het de vijfde grootste christelijke godsdienst van de VS betreft. De Mormoonse kerk telt naar eigen zeggen ongeveer twaalf miljoen leden, waarvan de helft in de Verenigde Staten. Maar het is ongetwijfeld de meest Amerikaanse godsdienst die je je kunt inbeelden. En net als alle godsdiensten, is het Mormoonse geloof gebaseerd op een wonderlijk sprookje…

 

Een vrij zinnige uitleg

 

Goddank, ben ik niet religieus opgevoed. Een mogelijk nadeel van een vrijzinnige opvoeding is echter dat je het risico loopt godsdienstige mensen ongewild te beledigen. Zeker in de langetenenclub van religieuze fanatici is het op eieren lopen. Daar kunnen Deense cartoonisten, de Salman Rushdies en de Borremansen van deze wereld over meespreken. Maar goed, laat het duidelijk zijn, ik wil niemand voor het hoofd stoten, ook al zie ik geen echt verschil tussen God de Vader en, laten we zeggen, Moeder de Gans. Ik vind nu eenmaal dat de Bijbel en andere korans lezen als een sprookjesboek. Wat is het verschil tussen het verhaal van Jezus die vissen vermenigvuldigt en het sprookje ‘Tafeltje dek je, ezeltje strek je’ van de gebroeders Grimm? Dat er in het eerste geen knuppel uit de zak komt? Of vergelijk de film ‘The Ten Commandments’ van Cecil B. DeMille met ‘The Lord of the Rings’ van Peter Jackson. Zie jij het verschil tussen de trucjes van Charlton Heston als Mozes en die van Ian McKellen als Gandalf? Volgens mij gebruiken ze zelfs dezelfde staf.

 

Maar goed, als je gelooft in het splitsen van de Rode Zee, de Toren van Babel, lopen over water en opstaan uit de doden, waarom zou je dan ook niet geloven dat Jezus ‘en passant’ ook in Amerika is verrezen? Welnu, juist dat laatste (oké, onder andere) wordt door katholieken, protestanten en andere christelijke gelovigen op hoongelach onthaald. Mormonen zijn volgens hen geen echte christenen, ook al geloven ze in het oude en het nieuwe testament. Dat derde boek is er echter teveel aan. Sinds de voormalige gouverneur van Massachusetts, Mitt Romney, zich Republikeins kandidaat heeft gesteld voor de presidentsverkiezingen van 2008, woedt er in de VS een groot mediadebat of een mormoon het wel kan schoppen tot het hoogste ambt. Mormoon zijn... het is een zwaar kruis om dragen. De ironie is dat de mormoon Romney de enige Republikeinse kandidaat is die altijd trouw is gebleven aan een en dezelfde vrouw, terwijl zijn rivalen Gulliani en McCain verschillende huwelijken achter de rug hebben. Nu ja, de Mormoonse kerk staat polygamie sinds 1890 niet meer toe. Maar tot vandaag blijft het een gevoelig onderwerp, waarmee een mormoon absoluut niet kan lachen.

 

Het verhaal van Joseph Smith

 

De stichter van de Mormoonse kerk is Joseph Smith, schitterend vertolkt door griezelfilmicoon Vincent Price in de film ‘Brigham Young’ (1940, op dvd te verkrijgen in zone 1; ik vind het een aanrader…). Je kunt je moeilijker een meer Angelsaksische naam voorstellen. Het is alsof Jan Smit in het negentiende-eeuwse Vlaanderen een nieuwe godsdienst zou beginnen. Want dat is eigenlijk precies wat er in 1820 gebeurde in Amerika. De toen 14-jarige Joseph was op zoek naar de ‘juiste kerk’, vond er geen, bad, en kreeg als antwoord een visioen. Daarin vertelden God en Jezus dat er geen enkele kerk deugde, een stelling die ik alleen maar kan beamen. Maar God en Jezus hadden een ander idee in petto. Ze gaven Joseph de taak om een echte kerk op te richten, zoals die bestond ten tijde van Jezus. In die toch niet te onderschatten onderneming kreeg Joseph hulp van andere boodschappers, onder andere de engel Moroni (niet te verwarren met Tolkien). Die leidde Joseph naar een heuvel (Cumora), waar een aantal gouden platen lagen verborgen. Net als de in steen gehouwen tien geboden van Mozes (of vijftien als je de versie van Mel Brooks gelooft), onthulden die een wonderlijke geschiedenis. Want wat bleek?  Niet Columbus en ook niet de Vikings hebben Amerika ontdekt, maar wel de Joden. Ongeveer 600 jaar voor Christus stak een volk uit het oude Jeruzalem de grote plas over en belandde in Midden-Amerika. Het waren de oervaders van de indianen. Met behulp van God als tolk vertaalde Smith die geschiedenis in het Engels. Zo werd het “Boek van Mormon” geboren, genoemd naar de profeet Mormon die een samenvatting had gemaakt van de verslagen van de profeten uit het oude Amerika.

 

In 1827 kreeg Joseph Smith Johannes de Doper over de vloer die hem tips gaf over kerkorganisatie. Drie jaar later werd de Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen officieel geboren. Daarmee is Mormoonse kerk precies even oud als België. Alleen gaat ze waarschijnlijk een betere toekomst tegemoet, maar dat is een ander verhaal. De nieuwe kerk werd door de meeste Amerikanen echter zeer wantrouwig bekeken. Ik denk dat dit te maken heeft met haar sociale organisatie. Net als de eerste Christenen eigenlijk verdoken communisten waren, had ook de kerk van Smith bijzonder linkse trekjes, zoals het afstaan van een deel van het inkomen voor de gemeenschap, het zorgdragen voor de armen en de zwakkeren, enzovoort. Ook het visioen waarin God een pleidooi had gehouden voor polygamie, was geen grote hulp voor integratie. Smith strompelde van de ene vervolging naar de andere en werd op 27 juni 1844 uiteindelijk door een menigte gelyncht in Carthage, Illinois (in de film valt Vincent Price achterwaarts door een raam, maar dat is Hollywood).

 

Brigham Young: Way out West

 

Na de dood van Smith splitste de Mormoonse kerk na een machtstrijd tussen de zoon van Smith en Brigham Young. De meerderheid volgde Young, die, alweer naar Bijbelse traditie, een ware exodus organiseerde naar het westen, op zoek naar een eigen sektestek in de Nieuwe Wereld. Na een onmenselijke tocht in weer en wind en door berg en dal, arriveerden de Mormoonse pioniers in 1847 uiteindelijk in een valei aan een groot, zout meer in Utah (genoemd naar de plaatselijke indianenstammen, de Uintah, Ouray en Utes). Young sprak de historische woorden: “This is the place”. Salt Lake City was geboren. De regio maakte op dat moment nog deel uit van Mexico. Een jaar later werd Utah na een oorlog afgestaan aan de Verenigde Staten. In 1851 werd Brigham Young er uitgeroepen tot gouverneur.

 

De noeste Mormonen slaagden erin de dorre vallei om te vormen tot een welvarende streek waarin zich ook steeds meer niet-mormonen kwamen vestigen. Van in het begin wilden de Mormoonse leiders aansluiting bij de Verenigde Staten, maar het duurde tot 1896 vooraleer Utah formeel werd erkend als 45ste staat. Het grootste struikelblok was de polygamie. Dat is meteen ook de reden waarom de Mormoonse kerkleiders veelwijverij uiteindelijk afzworen. Brigham Young zelf overleed in 1877 in Salt Lake City. Hij liet elf treurende weduwen en tientallen kinderen na (Young huwde 20 keer en had 56 kinderen bij zestien echtgenotes).

 

Tot daar de voorgeschiedenis. Hoe het verder ging en waar de kerk vandaag staat… daar kom ik later op terug….

 

21:38 Gepost door Jean Lievens in mormonen | Permalink | Commentaren (1) | Tags: mormonen, salt lake city, humor, polygamie, 003 |  Facebook |