Amerikaans dagboek

Lang geleden dat ik hier nog geweest ben. Nee, mijn liefde voor de States is niet bekoeld, alleen kunnen mijn prioriteiten nogal eens schommelen. Ik zou graag berichten over mijn laatste reis (mei 2011) naar Washington DC, met zijn Mall, Witte Huis en Exorcist-trappen. En niet te vergeten, het fantastische Kennedy Center waar ik met open mond naar Follies zat te gapen. Bernadette!

Daarna kwam New York aan de beurt, verhuld in de mist. Elke avond schuilen in het theater: Adams Family (Bebe!), Spiderman, How to Succeed in Business Without Even Trying, Anything Goes... Een memorable reis, in menig opzicht. Ondanks de eurocrisis blijft de dollar uitzonderlijk laag. Dat maakt van de States een relatief goedkoop vakantieoord, zeker als je in groep reist.

Daarvoor (januari 2010) deed ik weer Utah en Las Vegas aan, gevolgd door het onvermijdelijke New York waar een ijswind als een mes door me heenging. Nee, januari 2010 was niet de beste periode om de grote appel te bezoeken: veel Broadwayshows hadden er de brui aan gegeven, met dank aan de grote recessie, terwijl het nieuwe seizoen nog niet was begonnen. De kou was niet te harden, en de feestgeest terug in de fles.  

Nog enkele beelden van een pretpark in definitief verval

 

In afwachting van de volgende bijdrage: enkel bijkomende illustraties bij het vorige artikel over Coney Island. Foto’s van 2004, vandaag relieken van het verleden (de meeste toch).

…Maar de zeedijk, geplaveid met asemmers die toch veel volk doen vermoeden, ligt er verlaten bij…

…Het vermolmde pretpark ligt als een gevangenis wat verstopt achter een ijzeren hekken. Met veel gepiep en geratel duikt een lege rollercoaster als een spooktrein de diepte in…

…de Childs Building, versierd met afgebladderde en gebeeldhouwde fresco’s, waaronder dat van Neptunus. Dichtgemetseld en troosteloos, maar toch kan je zien wat het geweest is…

Mocht ik ooit naar New York verhuizen (en waarom niet, Quentin Crisp was dik in de zestig toen hij naar de VS emigreerde), dan is de kans groot dat ik voor Coney Island kies. Een probleem: de parel van vergane glorie komt na decennialange verloedering weer in trek en vastgoedprijzen schieten er door het dak. Had ik drie jaar gelden maar mijn instinct gevolgd…

De kustlijn van Coney Island

 

Op de “dijk” liggen enkele gebouwen weg te rotten die duidelijk betere tijden hebben gekend. Het meest opvallende is de Childs Building, versierd met afgebladderde en gebeeldhouwde fresco’s, waaronder dat van Neptunus. Dichtgemetseld en troosteloos, maar toch kan je zien wat het geweest is… Het gaat echt mijn verstand te boven hoe verwaarlozing hier zo genadeloos kon toeslaan, zeker als je de bouwgekte aan onze kust gewoon bent.

Pretpark of museum?

 

Sheephead Bay: nieuwe bestemming?

Maar na eb komt vloed, ook in Coney Island. De opening van een nieuw baseballstadium in 2001 was de eerste aanzet tot stadsvernieuwing. De stad gooide 300 miljoen dollar tegen een nieuw metrostation De boardwalk werd opgekuist en uitgerust met toiletten en douches en ook de Child’s Building wordt gerenoveerd.

Vastgoedgigant Thor Equities kocht alles op wat opkoopbaar is en plant voor twee miljard dollar aan hotels, luxeappartementen, restaurants, winkels en pretparken. De stad heeft nog eens 85 miljoen dollar vrijgemaakt om de buurt verder op te smukken. Geen wonder dat de vastgoedprijzen er vervijfvoudigd zijn. Coney Island is goed op weg zijn grandeur te herwinnen. Hoeveel charme het schiereiland daarvoor zal inboeten, zal de toekomst uitwijzen. Ondertussen heb ik mijn zinnen gezet op Sheephead Bay.

Brighton Beach: Rusland in New York - foto Jean Lievens

Parijs heeft zijn Eiffeltoren, Londen Big Ben en Brussel Manneke Pis. Maar New York? Het Vrijheidsbeeld? De Empire State Building? De Chrysler Building? De Flatiron? Brooklyn Bridge? Rockefeller Center? Ga zo maar door. De stad stikt van herkenbare monumenten.

St Patrick's Cathedral, de grootste van de VS

Wat Praag is voor Art Nouveau, is New York voor Art Deco. Maar dan in het groot. Niet alleen wolkenkrabbers die roem oogstten met King Kong en Spiderman zijn een ode aan het modernisme van de eerste helft van de vorige eeuw, maar hele wijken in down- en midtown, blok na blok na blok. Kerken en basilieken verzinken in het niets bij deze kapitalistische kathedralen. God is groot in Amerika, maar Geld nog groter.

 

Die hoogbouw is vooral geconcentreerd in het oudere financial district rond Wall Street en in Midtown Manhattan, de beste plaats(voor mij) om een hotel te zoeken. Vorig jaar Radio City Appartments in 49th Street, dit jaar Eastgate Tower,  tien blokken lager. Binnen een straal van dertig minuten wandelen rond het hotel aan 39th Street , kom je de volgende landmarks tegen:

 

 

 

De Chrysler Building

Voor mij het mooiste gebouw van New York. Met zijn 319 meter was de Chrysler Building bij zijn afwerking in 1930 het hoogste gebouw ter wereld, maar dat record werd het jaar daarop al verpulverd door de Empire State Building. De top is niet open voor het publiek, maar een bezoek aan de lobby is absoluut een must. Prachtige marmeren muren, plafondschilderijen, liften die niet zouden misstaan in de film Metropolis. Kortom, het summum van Art Deco.

 

 

De Empire State Building

Met zijn 443 meter en 102 verdiepingen het hoogste gebouw van New York. De bouw startte op 22 januari 1930. Op 1 mei 1931, amper 410 dagen later, was het kunstwerk klaar. Ook de marmeren lobby van de Empire State is een lust voor het oog. De lift schiet je als een kanonbal naar boven, maar je moet eerst een paar uur aanschuiven aan de kassa.

 

fileleed aan de Empire State...

 

De Flatiron Building

Gebouwd in 1902, was de Flatiron Building of strijkijzergebouw met zijn 91 meter en 22 verdiepingen een van de eerste wolkenkrabbers ter wereld. Het gebouw kreeg een kwalijke reputatie omdat de luchtstromen die eromheen waaiden vrouwenrokken omhoogstuwden.

 

 

United Nations Building

Spuuglelijk te mijden gebouw, behalve als je verlekkerd bent op vlaggetjes.

 

 

Afscheid van Manhattan neem je best in Brooklyn. De beroemde skyline is nu eenmaal niet te zien op het eiland zelf, wel aan de overkant van de East River. Te voet over de Brooklyn Bridge en dan linksaf naar het Empire Fulton Ferry State Park, picknick onder de arm. Daar moet je heen voor je vertrekt. Daar pas zie je wat je achterlaat.

Te voet naar Brooklyn, over de Brooklyn Bridge.

 

De afdaling naar het park ligt bezaaid met gerenoveerde panden die trendy winkels herbergen, afgewisseld met ruïnes die hetzelfde lot te wachten staan. Op de godverlaten plaats waar ik in meer dan een gangsterfilm een lijk in de East River heb zien dumpen, of Tony Soprano en Johnny ‘Sack’ Sacramoni de maffiakoek tussen New York en New Jersey verdeelden, is nu een natuurpark waar je kunt picknicken, pootje baden en vogels gadeslaan.

 

 

Maar het is vooral de plaats waar je Manhattan ziet zoals op de affiche van de gelijknamige film van Woody Allen. Het is onbegrijpelijk dat stadsverkrotting hier zo genadeloos kon toeslaan. Alweer een bewijs van hoezeer New Yorkers gedurende decennia een broertje dood hadden aan hun kustlijn. Of aan het zicht op Manhattan dat de kinnebak van toeristen als ik tot de navel doet dalen.

 

Dat krijg je te zien als je er bent op Memorial Day of andere feestdagen

 

Maar net als aan de overkant van de rivier, staan ook in Brooklyn grote manoeuvres op stapel. Het huidige Empire Fulton Ferry State Park is een kleine vijf hectare groot, maar maakt deel uit van het toekomstige Brooklyn Bridge Park dat ruim 35 hectare zal bestrijken en zich zal uitstrekken over 1,3 mijl van de Manhattan Bridge tot Atlantic Avenue. 

De maffia zal een minder fotogenieke plaats moeten opzoeken om lijken te dumpen. Hollywood ook.

 

Ook hier kan een hondendrol je zuur opbreken

Marc Twain zei ooit dat de geheime bron van humor niet vreugde is, maar leed. Godfried Bomans definieerde humor dan weer als overwonnen verdriet. Of als balsem op de wonde. Maar Ground Zero, de nu al zes jaar oude gapende wonde van New York, daar is geen balsem tegen gewassen. Verdriet van die omvang is onoverwinbaar. Humor kan hier niet gedijen. Een ernstig artikel dus.     

Ground Zero: de werken zijn eindelijk begonnen

 

Dit jaar bezoeken we voor de vijfde keer de plaats waar ooit de Twin Towers imponeerden. In al die jaren is hier weinig veranderd. Er staan een nieuw metrostation en kantoorgebouw en voor het eerst toren er kranen boven de omheiningen. De bouw van het nieuwe World Trade Center is na jarenlang getouwtrek rond zakelijke belangen begonnen.

 

Nieuwe metrostation World Trade Center

 

Maar nog altijd staan omliggende gebouwen in de steigers en wordt de bouwput helemaal omringd door hekkens, opgesmukt met foto’s en sympathieboodschappen. Een langgerekt schrijn. De werf is nu vrijwel helemaal aan het zicht ontrokken door een groen gaas. De toeristen moeten het doen met computerfoto’s van wat komen zal. Vroeger stonden ze aan te schuiven voor het hoogste vergezicht over New York. Vandaag proberen ze door kieren en spleten een glimp op te vangen van de diepste put van de stad.

 

Kijken door gaten en spleten

 

9/11. Er zijn weinig data in de geschiedenis waar bijna iedereen nog exact weet waar hij was en wat hij deed. De Apocalyps in New York overtrof de stoutste rampenfilm. De Verenigde Staten konden rekenen op een wereldwijde vloedgolf van medeleven. Bush is erin geslaagd die sympathie binnen de kortste tijd om te zetten in haat. Il faut le faire…

 

Een langgerekt schrijn

 

In welke mate 9/11 van New York een andere stad heeft gemaakt, weet ik niet. Mijn eerste bezoek dateert van mei 2003, ruim anderhalf jaar na de terreuraanslagen. Ondanks het gat in de skyline, liggen in souvenirwinkels nog altijd posters, sneeuwballen, kristallen beeldjes… met de tweelingentorens uitgestald. Kan je nagaan hoe groot de stock moet geweest zijn?

 

foto's kijken in de toekomst

 

Maar wat was de impact op menselijk vlak? Ik kan alleen zeggen dat de reputatie van New Yorkers als ruwe en onaardige mensen in mijn ervaring volkomen onterecht is. Assertief, ja, maar ook behulpzaam, vriendelijk en beter aanspreekbaar dan ik in Brussel gewend ben. Maar of dat iets te maken heeft met 9/11, betwijfel ik. Mij lijkt de onvriendelijke reputatie meer een product van vooroordelen van het platteland tegenover de grote stad. Een beetje hetzelfde als de visie van Vlamingen op Brussel, soit.

 

Een toeristische trekpleiser

“Get out of my way!” Terwijl ik zacht maar beslist wordt weggeduwd door een rimpelige klauw in mijn zij, zie ik haar nog net voorbij stuiven, waarschijnlijk op weg naar een Gloria Swanson look-alikewedstrijd. Een gedrongen gestalte met ouderdomsbochel, tulband en gigantische zonnebril die een langer leven dan gemiddeld probeert te verbergen. Kingsize sigaret in de met lippenstift overbewerkte mond, als een witte pijl die eindigt in een vuurode punt. Wie zegt dat roken slecht is voor de gezondheid?

Als ze in het midden van de straat is, springt het licht op groen. Dan dringt het tot me door. Iedereen rookt in New York. Aangezien ook hier een rookverbod op het werk heerst, staan voor alle kantoren mensen te paffen naast bordjes ‘don’t smoke here’. Idem voor de restaurants. Maar niet alleen de mensen roken, de hele stad dampt. Uitlaatpijpen, straatroosters, schoorstenen, eethuizen, hotdogkraampjes… in New York verdwijnt de rook om je hoofd nooit.

 

Gisteren nog liep ik dwars door zo’n dikke witte mist die vanuit een witrood gestreepte straatschoorsteen in mijn richting waaide. Ik zag geen steek meer voor mijn ogen. Het leek alsof een duistere macht de stad om me heen had weggetoverd. Gedurende een seconde zag ik Audrey Hepburn voorbijflitsen, als de engel Hap in Always.

 

Ondertussen ben ik ruim zes weken gestopt met roken, hoewel dat hier dus erg relatief is. Ik heb nu meer last van ontwenningsverschijnselen dan vier weken geleden in Utah. Zin in roken ontstaat dus niet zozeer uit verveling, maar wel uit opwinding. Wil ik gezond blijven, moet ik dat laatste dus vermijden. Zin in een weddenschap?