30-03-07

De Mormonen, een verhaal apart (deel 2)

 

De Mormonen, een verhaal apart (deel 2)

 

De mormoonse kerk is een van de snelst groeiende godsdienstgemeenschappen in de Verenigde Staten. In 1950 telde de “Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen” ruim een miljoen leden, twintig jaar later waren het er drie miljoen, vandaag zijn ze naar schatting al met twaalf miljoen. De helft ervan leeft in de VS. De mormoonse kerk boekt vooral vooruitgang in ontwikkelingslanden. In Latijns-Amerika en op de Filippijnen groeit ze echt als kool. In thuisland Utah wonen 2,5 miljoen mensen, waarvan ongeveer 75% mormonen. De meeste Amerikaanse mormonen wonen dus niet langer in de ‘mormonenstaat’, maar in Californië en de buurtstaten Arizona, Nevada, Wyoming, Idaho en Colorado, maar ook in Canada.

 

Een strikte hiërarchie 

De top van de mormoonse kerk is georganiseerd naar het model van Jezus en zijn apostelen. Sinds 12 maart 1995 is Gordon Hinckley de president van de Kerk van de Heiligen der Laatste Dagen. Hij is de directe opvolger van Joseph Smith, profeet, ziener en onthuller. Dat betekent dat God spreekt door de mond van Hinckley. In tegenstelling tot de katholieke kerk die het moet stellen met een plaatsbekleder van Christus, hebben de mormonen een springlevende profeet. Nu ja, hij is al 96, maar nog altijd bijzonder kwiek voor zijn leeftijd. Tussen haakjes, Utah heeft de gezondste bevolking van de USA. Dat heeft de staat vooral te danken aan de strenge door de kerk opgelegde gezondheidsregels. Zo mogen mormonen geen koffie, thee, alcohol of andere stimulerende middelen gebruiken en tabak is helemaal uit den Boze. De kerk raadt naast lichaamsbeweging het gebruik van veel granen, groeten en fruit aan, en weinig vlees. Het lichaam is nu eenmaal de tempel van de geest. Utah is tot slot veruit de enige plaats ter wereld waar mannen een hogere levensverwachting genieten dan vrouwen. Misschien heeft dat te maken met het baren van veel, heel veel kinderen (en de opvoeding van al die morm(els)oontjes. De kerk verbiedt seks voor het huwelijk. Daarna kan het niet meer op: hoe meer kinderen, hoe beter.

 

Maar dat terzijde. Het grote voordeel van een direct contact met God is dat de kerk nu en dan een grote bocht kan nemen zonder uit de bocht te gaan. Polygamie is een probleem voor aansluiting bij de VS? Niet erg, God verschijnt bij de profeet en het is gedaan met polygamie. Nu, er zijn naar schatting nog altijd enkele tienduizenden mormonen die polygamie bedrijven. Ze behoren niet tot de officiële kerk, maar tot allerhande splintergroepen. Het is op een dergelijk gezin dat de schitterende HBO-serie ‘Big Love’ is gebaseerd. De mormoonse kerk heeft historisch ook de reputatie racistisch te zijn. Tot 1978 konden zwarten er geen deel van uitmaken omdat ze volgens Smith ‘het teken van Kaïn’ droegen. Als vandaag aan Hinckley gevraagd wordt waarom zijn kerk zolang racistisch is geweest, antwoordt hij onbeschroomd ‘I don’t know’. In elk geval kregen zwarten, alweer via een revelatie, in 1978 gelijke rechten. Maar tot vandaag is Utah de staat met het kleinste percentage zwarten van de VS, minder dan één procent.

 

Hincley wordt geflankeerd door twee raadgevers. Samen vormen ze het Presidium, een soort van triumviraat. Eigenlijk heeft Hincley al langer de touwtjes in handen, want zijn twee voorgangers zweefden op het randje van de seniliteit. Onder het Presidium staat de Raad der Twaalf Apostelen. De meesten zijn hoogbejaarde heren, zoals het in sterk hiërarchische organisaties betaamt. Ondanks die strikte machtsstructuur, draait de kerk vrijwel volledig rond onbezoldigde vrijwilligers. Maar aangezien de godsdienst vrijwel het hele sociale leven bepaalt en controleert, kan je moeilijk van vrijwilligheid spreken. Elke mormoons jongetje wordt op zijn twaalfde al tot priester gewijd. Meisjes niet. Vrouwen bekleden immers geen officiële plaats in de kerk, maar spelen eerste viool in het gezin. Ondanks haar traditionele rol van huisvrouw en babymachine, kan de vrouw in Utah al stemmen van 1870.

 

Andere rariteiten 

Wat onderscheidt mormoonse kerk nog van andere religies? Ten eerste is er het systeem van de afdrachten, de ‘wet der tienden’. Elke mormoon wordt geacht een tiende van zijn maandinkomen af te staan aan de kerk. Die telt 12 miljoen leden, dus reken maar uit. De mormoonse kerk baadt in de weelde. De tempels en administratieve gebouwen van de mormonen in Salt Lake City stralen dan ook rijkdom uit. Ze doen denken aan de architectuur in Las Vegas: glitter en kitsch. Een andere overeenkomst met Las Vegas (en Disneyland) zijn de toeristen. Met meer dan vijf miljoen bezoekers per jaar is Temple Square, het hart van het Rijk der Mormonen, een van de toeristische trekpleisters van de Verenigde Staten. Het veeleisende karakter van de mormoonse kerk is ongetwijfeld een belangrijke reden waarom ze in de meer ontwikkelde landen veel moeilijker van de grond komt. Dat naast de complete inhoudelijke prietpraat natuurlijk, maar dat geldt voor alle godsdiensten.

 

Naast het inkomen uit de afdrachten, geschat op twee miljard dollar per jaar, heeft de kerk van de Heiligen der Laatste Dagen een dikke vinger in de pap in heel wat ondernemingen. Mormonen staan overigens bekend als gewiekste zakenlui. Anderzijds ook als reusachtige naïevelingen, waardoor Utah een uitverkoren jachtterrein is voor allerhande sjacheraars. Voorts zijn ze oerconservatief en de trouwste volgelingen van de Republikeinen. Publieke uitgaven voor sociale voorzieningen, wegen, openbaar vervoer… het is aan een mormoon niet besteedt. Die sociale rol is weggelegd voor de kerk. Dat is meteen de belangrijkste reden van haar groei in Latijns-Amerika en andere derdewereldlanden. In het bijzonder alleenstaande vrouwen met kinderen vormen een gemakkelijke prooi. Op de glijbaan van financiële en andere steun rollen ze bijna automatisch de kerk binnen. Voor de financiering van die ontwikkelingshulp en ander sociaal werk sparen de mormonen letterlijk het eten uit hun mond. Iedere eerste zondag van de maand is het vasten geblazen. Het uitgespaarde geld spekt

de mormoonse sociale zekerheidskas.

 

Bekering van levenden en doden 

Als een Bijbelventer aan uw deur belt en het is geen bejaarde getuige van Jehova, dan is het vast een kortgeknipte mormoonse snaak in pak en das. Mormonen zijn immers geboren missionarissen. Letterlijk! Elke jongen wordt geacht op zijn negentiende gedurende twee jaar op eigen kosten (van zijn ouders natuurlijk) en op vrijwillige basis (daar heb je het weer) op missie te vertrekken. Hij mag kiezen naar waar, maar de kerk beslist (en stuurt hem meestal ergens volledig anders). Je vindt Mormoonse zendelingen in alle uithoeken van de wereld. De moeilijkste missielanden bevinden zich in West-Europa. Al dat zendingswerk levert wel een mooie economische troef op: nergens in de VS heeft de bevolking een betere talenkennis dan in Utah. Telefoon- en computermaatschappijen schieten er paddenstoelen uit de grond. Maar denk liefst twee keer na als je in een restaurant of elders zit te grappen over mormonen. De kans dat iemand je begrijpt, is echt reëel…

 

Mormonen zijn misschien nog het best gekend voor hun belangstelling in genealogie. Ze draven niet alleen de aardbol rond om levende mensen te bekeren, maar ook om de gegevens van doden op te snorren om ze te redden voor het hiernamaals. Dat laatste is ongetwijfeld een gemakkelijkere klus en bovendien heeft iedereen er wat aan. Als je op zoek bent naar gegevens van je voorouders, kun je beter naar Salt Lake City trekken dan naar, pakweg, Zoutenaaie. Daar bevindt zich immers de burgerlijke stand van heel de planeet. De stamboomgegevens worden bewaard op microfilms die 200 meter diep in een ondergrondse stapelplaats in een granieten gebergte zijn opgeslagen. Kopieën van die microfilms kunnen geraadpleegd worden in de Family History Library te Salt Lake City. Tegenwoordig stellen de mormonen hun genealogische gegevens ook beschikbaar via het internet, op www.familysearch.org.

 

Toch nog een woordje uitleg over die belangstelling voor het dodenrijk. Mormonen geloven dat er een leven is na de dood. Je moet dan wel tijdens je aardse leven gedoopt worden. Maar wat met al die arme sloebers van voorouders die geboren zijn voor de oprichting van de kerk van Joseph Smith, of die er nooit mee in contact zijn gekomen? Niet eerlijk! Gelukkig kunnen ze retroactief gedoopt worden, maar dan moeten ze wel eerst opgespoord worden. Mormonen reizen dus de wereld rond op zoek naar hun voorvaderen, zodat die in het eeuwige leven kunnen herenigd worden met hun familie. Ze schatten dat er geregistreerde gegevens bestaan van ongeveer 7 miljard mensen. Laten we dus maar hopen dat er in het hiernamaals plaats genoeg is…

00:47 Gepost door Jean Lievens in mormonen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: mormonen, salt lake city, provo, humor, racisme, byu, 004 |  Facebook |

De commentaren zijn gesloten.